G'Ashish Blog

कविता · गजल · कथा

"500 न्युड"

सधैँ हिँडी रहने बाटो, सधैँ देखिरहने मान्छेहरू उही काठमाण्डौको धूलो मैलो र धुवा अनि सधैँ हतार हुने वा हतारिएको जस्तो गर्ने मनीषहरूको जमात। म त्यो बाटो धेरै चोटि हिँडेको छु, त्यो बाटो भन्नाले मेरो कोठा देखीको मेरो कलेज सम्मको बाटो। शङ्खमुल पुलबाट सुरु भएर ठ्याक्ककै पुल्चोक क्याम्पसमा सकिने बाटो म जस्तो अन्तर्मुखीको लागी बाह्य संसार हेर्ने झ्याल हो। तर कहिलेकाहीँ यही बाटोमा पनि जीवन र जगतको बारेमा नै सोच्न बाध्य बनाउने कलाकृति देखौला र त्यसले मेरो मस्तिष्कको शान्तिलाई खलल पुर्याउला भन्ने सायद सोचेको थिए। कलेजबाट फर्कँदै गर्दा बाटोमा झट्ट देखेको ५०० Nudes ले मेरो ध्यान तान्यो। बच्चा बेलामा Water paint किन्ने पैसा नभएर बन्न नसकेको चित्रकार, नग्नता को ठूलो फ्यान, बेफुर्सर्दी मान्छे र फ्रीमा हेर्न पाईने भएकोले म हेर्न पुगेको थिए। भित्र धेरै नङ्गा मान्छेहरूको चित्रहरू थिए। केटी, फेटा , गर्भवती सुन्दरी पुरुष आदि धेरैका नङ्गा चित्रहरूले त्यो आर्ट ग्यालरिको सानो कोठाको भित्ताहरू भरिएका थिए। मैले एक जब ती चित्रहरू हेर्दै गए त्यहाँ कलाकारिता मात्र भन्दा पनि भिन्न र गहिरो एक वास्तविक संसार झल्किरहेको थियो। चित्रहरू सरल थिए यो अर्थमा कि त्यहाँ धेरै रङ्गीचङ्गी चित्रहरू थिएनन् , चित्रहरू जटिल थिए यो अर्थमा कि त्यसले भौतिकता भन्दा पनि बेफिक्रि र अध्यात्म भन्दा पनि रहस्यमय कुनै भाव लुकाएको थियो। ती सबै चित्रहरूमा लगभग पुरै फरक ढङ्गबाट खिचिएका थिए। धेरै फोटो सेता क्यानभ्यासमा कालो रङ्गहरूले बनाएका थिए।

ती चित्रहरू हेरेर कसले के भने र के सोचे भन्ने कुराहरू हेर्नेको आँखामा पक्कै भर पर्ने सक्छ। पुरातनवादी र रूढिवादी नेपाली समाजले त्यसलाई असामाजिक र अधार्मिक भनिँदिन सक्छ। फेमिनिस्टहरुले त्यसलाई अंगप्रर्दशन भन्दिन सक्लान्। कसैले त्यसलाई यौन उत्तेजना जगाउने सामाग्रीको रूपमा लीन सक्छन्। संसार जस्तो चस्मा लगाएर हेरियो त्यस्तै देखिन्छ भन्ने कुरामा कुनै दुइमत छैन। 

मलाई थाहा छैन चित्रकारले के सोचेर त्यस्तो चित्रहरू बनाए तर मलाई लाग्छ यी चित्रहरूले जीवनको यथार्थतालाई उजागर गरेको छ। हामी नाङ्गे जन्मियौ, हाम्रो प्राकृतिक स्वरूप भनैकै नाङ्गो शरीर हो। तर समाजले हाम्रो भौतिक शरीरलाई कपडा लगाउन सिकायौ र तर मानसिकता पुरै नङ्गाइदियो। कपडाले शरीर मात्र ढाकेन हाम्रा भित्रको यथार्थ रूपलाई पनि ढाकि दियो र हामी बनावटी रूप लिएर बाच्न थाल्यौ। हामी पिडा लुकाएर कृतिम हाँसो हाँस्न सिक्यौ, अरूलाई देखाउनकै लागी भएपनि क्षमता भन्दा माथिका माथिका कामहरू गर्ने गर्यौ। आफ्नो इच्छा र चाहना भन्दा भिन्न रूप लिएर हामी बाच्न लाग्यौ। हामीलाई कपडा लगाउन सिकाइयो , हामीलाई आफ्नो वास्तविकता लुकाउन सिकाइयो। संसार यस्तो हुँदै गयो कि अब गुदी होइन बोक्रा हेरेर बस्तुको मूल्याङ्कन हुन थाले। मान्छे बनावटी र बिकाउ हुन थाले। सायद त्यसैले होला चित्रकारले नङ्गाको तस्विर बनाई दिए अनि हाम्रो वास्तविकताको पर्दाफास गरि दिए तर धेरैलाई यो हेरेर लाज, डर, घृणा लाग्न सक्छ किनभने हामीलाई आजकल लाग्न थालिसकेको छ हाम्रो बनावटी संसार नै हाम्रो वास्तविक संसार हो।







आफ्नो धुरि सानो देखे पछि उ हिँड्यो (गजल)


आफ्नो धुरि सानो देखे पछि उ हिँड्यो
साहुले ऋण तिर्न चिठी लेखे पछि उ हिँड्यो

देश बनाउँछु भनि चिया पसलमा गफ दिए नि,
बढ्दो महङ्गीले ढाड सेके पछि उ हिँड्यो

अभावमा हाँस्न उसलाई परिस्थिति सिकाउँदै थियो
पाइला सार्ने पनि पैसाले छेकेपछि उ हिँड्यो

विलासी बस्तुमा रम्ने उसको प्रवृत्ति होइन
आफन्त आई फोन बोकी दैला टेकेपछि उ हिँड्यो

प्रेयसीलाई सँगै मर्ने बाच्ने कसम खुवाएकै हो
चरम महङ्गीले ढाड सेकेपछि उ हिँड्यो
  

लेख्ने भन्दा केरेर छोड्नेहरुको लाम छ (गजल)


लेख्ने भन्दा केरेर छोड्नेहरुको लाम छ
पुँजीवादी समाजमा प्रेमको के काम छ

औकात हेरेर जब हुन थाल्यो माया प्रेम
लखपतिको खल्तीभरि प्रेम पत्रको खाम छ

साँचो माया गर्ने कवि गजलकार बने
कोमल दिलसँग खेल्ने कै यहाँ नाम छ

खोक्रो अस्तित्व लिएर बाच्छन् मान्छे
भनि देउ माया ममता पाइने कुन ठाम छ

उसले छाडि जाँदा निरास म हुनेछैन
मेरी हो उ जबसम्म खल्तीमा दाम छ





आफ्ना नै तिमी विरुद्ध जुटे के गर्छौ (गजल)



आफ्ना नै तिमी विरुद्ध जुटे के गर्छौ
अहिलेका सह यात्री पछि छुटे के गर्छौ

बिगुल फुकि बस्दा शान्तिको तिमी,
भोलि हल्ला भयो भनि कुटे के गर्छौ,

शक्ति र सत्ताका भाइ भारदार तिम्रा,
तिमीलाई कमजोर देखि फुटे के गर्छौ,

आँखा चिम्ली बस्दा अन्यायमा तिमी,
तानाशाह बनी जनता लुटे के गर्छौ,

विद्रोहको ज्वाला कतै फैलिन नपाई,
अन्धकारमा राखि दिमाग भुटे के गर्छौ



फकिर

कहिले आफैसँग रन्किदैं,
सजीव निर्जीव सबै सँग सन्किदैं,
म मृत्युमा जीवनको आराम देख्छु,
म बाचेकाहरुमा जीवनको भ्रम देख्छु,
कर्म दोषी जीवन मेरो मदहोसी,
कृतिम सासहरूपनि दुष्टहरुले खोसि,
जब मनुष्य नै मलाई सुन्न छाड्न थाल्यो,
मेरो अलौकिक यात्रा रोक्न पत्थर फाँक्यो,
म बोले, थर्काए, चिच्याई जोडले कराए,
तर सुनेन कसैले मलाई अनि म डराए,
म अभावमा बाचेर सम्पन्नता को भाव खोजे,
व्यभिचारी अधर्मी बनाउने जन्मजात श्राप खोजे,
म खोजिरहे चितामा बलिरहेको अहंकारको अंश,
रामनाम जपेर धर्मको नामका चलाउनुपर्ने विध्वंस,
कनिष्ठ बनी छातीमा छुरा रोप्नेको कथा,
आफ्नै सन्तानले बिचल्ली बनाएका बाउहरुको व्यथा,
शरीर बेच्दा पनि बिक्न नसकेका अस्मिताका पाटाहरू,
रगतले पोतीदा पनि वाझै कान्ला र फाटाहरु,
म रोग देख्छु म भोक देख्छु,
पिल्सिएर बसेराहरूको शोक देख्छु,
म देख्छु जगत चलेको भित्र भित्रै जलेको
अरूको प्रगतिले निराशहरूको झोक देख्छु,
म देख्छु नागो आँखाले यो लोक देख्छु,
अनि सुन्छु नाङ्गै आएका मान्छेको रोधन,
नाङ्गै चितामा जल्दा आफ्नूहरूको क्रोधन ,
बाँचुन्जेल मृत्यु नसोची गरेको मानवता दोहन,
म सत्य देखि रहेछु यहाँ म झूट देखि रहेछु,
कमजोरमा जाई लाग्न संसार एक जुट देखि रहेछु,
निहत्थालाई बाँध्ने कानुनले ठूलालाई दिएको छुट देखि रहेछु,
म कहिले स्वर्ग देख्छु कहिले नर्क त कहिले पाताल देख्छु,
आफ्नै उन्नतिले पतन यो लोक बेहाल देख्छु,
प्रकृतिले गुमायो लय भौतिकताको न सुर भेट्छु न ताल देख्छु,
संसारलाई सभ्यता हैन म मतिहीनहरूको आहाल देख्छु,
म भेट्दिन करुणा मनीषमा तर द्वेष छ्यालब्याल देख्छु,
आँखा खोल्दा पाप देख्छु चिम्लदा त्रास देख्छु,
आफूलाई बेचेको देखेर ईश्वरले हाँसेको अट्टहास देख्छु,
राजनीतिको नाममा जलाएका गरिबहरूको बास देख्छु,
बिध्वशंबाट अस्तित्व बचाउनुपर्ने रत्तिम इतिहास देख्छु,
म देख्छु भरिदैं गएको पृथ्वीमा रित्तिदैं गएका मनीषहरू,
बढ्दै गएका दर्शनहरू तर ढल्दै गएका आस्थाहरू,
बढेको पराक्रम सँगै उजाडिएका उदार मनहरू,
विवेकशील दिमागहरू तर संवेदनशील तनहरू,
म चियाई रहन्छु बाटाहरू जीवन र दर्शनका पाटाहरू,
म वैश्य देख्छु, छुद्र देख्छु म देख्छु विद्वान् र लाटाहरू,
तर देख्दिन भेद ऊनिहरुमा जब समान हुन्छन् आँखाहरू,
म देख्छु जिउँदै बाउको क्रिया गराएका छोराहरूको धर्म,
आफ्ना सन्तानलाई मारेर पोइल हिडने आमाको कर्म,
आफ्नै छोरीको लागी ग्राहक खोज्ने बाउहरुको मर्म,
कलिला बालिकामा योनसुख देख्ने पिपासुहरूको सर्म,
म संसार कालो देख्छु षडयन्त्रहरूको जालो देख्छु,
सत्यता किनारका वृक्षहरू र समय क्रमलाई भँगालो देख्छु,
म देख्छु समाजले पुजिरहेको,
भोकमरीमा पाउरोटी फालेर करौडो लुटन खोज्ने गरिबहरू,
भगवान बेचेर साम्राज्य ठडाउन खोज्ने हरिपहरू,
आफै न्यायाधीश बनेर आफूलाई निर्दोष बनाएका सरिफहरू,
म देख्छु जनताले बुझिरहेको,
चाकरी गरेर यहाँ आफ्नो काम पट्टाउनू मा नै फाइदा छ,
हावादारी गफमा दुनियाँ लट्ठाउनु मै फाईदा छ,
फरक सोच राख्ने लाई सबै मिली ठटाउनु मै फाईदा छ,
काम कर्म बिनाको रोज मोज भोग जुटाउनु मै फाइदा छ,
दुनियाँ मलाई सकिएको भन्छ,
म दुनियाँलाई बहकिएको भन्छु,
दुनियाँ मलाई खालि देख्छ,
म दुनियाँलाई झ्याली देख्छु,
दुनियाँ मेरा लागी आश्रम बनाउँछ,
म दुनियाँका लागी चिहान खनाउँछु,
दुनियाँ र ममा फरक धेरै छ,
उ मनीषहरूसँग कारण/अकारण रन्केर बस्छ,
म छु यहाँ जो सृष्टिसँगै सन्केर बस्छ,

भन म के जबाफ दिउ ?






तिमिले त भुल्यौ होला

तर हामीले ढुङ्गाले कोरेर
त्यो पीपलको छातीमा लेखेका नामहरू
पीपल बढ्दा विलाय होलान् भनेथ्यौ तर
त्यो बोटबाट झरेका बीजहरू र
त्यसबाट बनेका नयाँ रुखहरूले 
हामीलाई चिन्ने भएछन    
त्यसैले त आजपनि यो जङ्गलले
खालि तिम्रै बारेमा सोध्छ
भन म के जबाफ दिउ ?

मैले हात काटेर रगतले कागजमा
“आई लब यु” लेखेर तिमिलाई दिँदा
तिमिले बाबाको चुरोट खाने लाइटरले
जलाए भनेको त्यो प्रेम पत्र मेटिएको रहेनछ
ती टुक्रा-टुक्रा खरानीका अंशले हाम्रो कथा
माटोलाई सुनाई दिई सकेछन् हेर
त्यसैले त होला यो हिलो माटोले पनि
छपलाङ्ग छपलाङ्ग गर्दै
मैले त्यहीँ पत्रमा लेखेको कविता गुनगुनाई रहेछन्
भन म के जबाफ दिउ ?

घरबाट टाढाको त्यो मन्दिरमा
तिमीले बिहे गर्ने ढिपी गर्दा हामीले
सलको घुम्टो र पातको माला लगाएर
अनि पुराना भाडाहरूको बाजा बजाएर
ती दोस्तीहरूलाई जबरजस्ती नचाएर
गरेको बिहेहरू ख्याल ख्यालको भनेको थियौ
तर हामीले सात फन्को देवतालाई घुमेको
उनीहरूले साँचो ठानेछन् होला र त
मैले हरेक पल्ट देवताको प्राथना गर्दा
उनीहरू तिम्रो बारेमा सोध्छन्
भन म के जबाफ दिउ ? 

बाबाले किनि दिएको कैँची वाला साइकलमा
हामीले गरेका ती यात्राहरू
साँचेका सपनाहरू, बाचेका पलहरू
सुनेका सुनाएका किस्साहरू
सँगै रमाएका जिन्दगीका हिस्साहरू
तिम्रो मनषपटलबाट त मेटिए होलान्
तर पनि यो पुरानो साइकलले अझैपनि
क्यारिएरमा बस्ने पात्र खोजिरहेछ
अनि पुरा गर्न भनिरहेछ नोस्टालजियामा
साइकललाई देखाएको भविष्यमा
छोराछोरोलाई पनि त्यही चढाउने सपना
उ थोत्रिदा पनि कुई कुई गर्दै
तिम्रै बारेमा सोधि रहन्छ  
भन म के जबाफ दिउ ?

तिमिले मलाई मन पर्छ भनेको भएर
दुई दिन खाना नखाई बाबा सँग माग्दा
बल्लतल्ल गरेर एकादशी मेलामा किनि दिएको
त्यो बासको बाँसुरीमा भरेका धुनहरूले
जसरी ती जङ्गल र बेसीहरू गुञ्जाएथे
अनि सृजना गरि दिएका थिए हाम्रा प्रेम गीत
जसलाई मैले पछिसम्म गुनगुनाउँदा पनि
तिमीलाई आफ्नै समीपमा पाउथे
त्यही धुनहरुले यो अन्तर्दिलको धुन सुनेर
ती कोमल मुटुहरूका भावनाहरू साट्थे
अनि जोडि दिएका थिए हाम्रा मुटुहरूलाई
झोलुङ्गेले गाउँहरू जोडे जसरी
तिम्रो अभावमा हिजोका सुरिला धूनहरु
आज जोर शङ्ख फुके झै लाग्छन्
आजपनि प्रत्येक धुनहरुको अन्त्यमा
बाँसुरीको धून सगैँ बहकिने एक जोर मुटु खोज्छ
भन म के जबाफ दिउ ?

  








आफ्नैलाई पछारेर उ आज सरकारमा छ(गजल)


आफ्नैलाई पछारेर उ आज सरकारमा छ,
थाहा छैन किन उसको ख्याती बजारमा छ,

अक्सनमा मुटुराखि प्रेमको व्यापार गर्थि उ,
हिजोआज उसको मायाको भाउ हजारमा छ,

पहिले काधमा चढि शिर हान्छु भन्नेको आज,
जिन्दगी चकचकी र रमझमको बहारमा छ,

देश बदल्ने सपना साचेर सहर छिरेको युवा,
योग्यता अनुसार जागिर नपार दिक्दारमा छ,

सरकार घरमै ग्यास पाईप ल्याउने कुरा गर्छ,
देश खाना पकाउने सिलिन्डरको हाहाकारमा छ!